AZS वीट ही एक प्रकारची वितळवून ओतलेली झिरकोनिया-कोरंडम रिफ्रॅक्टरी वीट आहे, जे Al2O3 मधील A, ZrO2 मधील Z आणि SiO2 मधील S यांपासून बनलेल्या AZS या संक्षिप्त नावाचे संक्षिप्त रूप आहे. उदाहरणार्थ, नं. ३३ वितळवून ओतलेल्या झिरकोनिया-कोरंडम रिफ्रॅक्टरी विटेसाठी AZS-33# हे संक्षिप्त रूप वापरले जाते, नं. ३६ वितळवून ओतलेल्या झिरकोनिया-कोरंडम रिफ्रॅक्टरी विटेसाठी AZS-36# हे संक्षिप्त रूप वापरले जाते आणि नं. ४१ वितळवून ओतलेल्या झिरकोनिया-कोरंडम रिफ्रॅक्टरी विटेसाठी AZS-41# हे संक्षिप्त रूप वापरले जाते.
एझेडएस विटांचे गुणधर्म
- उच्च तापमान,
- धूप प्रतिरोध,
- उच्च संहतता गुणधर्म,
- उत्तम यांत्रिक गुणधर्म,
- झीज प्रतिरोधकता,
- अल्कली गंज प्रतिरोध,
- दीर्घ सेवाकाळ.
AZS विटांची रचना
३३~४५% ZrO2 घटक असलेल्या AZS रिफ्रॅक्टरी विटांसाठी, कच्चा माल म्हणून औद्योगिक ॲल्युमिना पावडर आणि काळजीपूर्वक निवडलेली झिरकॉन वाळू वापरली जाते, जी इलेक्ट्रिक मेल्टिंग फर्नेसमध्ये वितळवून साच्यात ओतली जाते. इंजेक्शन मॉडेलमध्ये, इलेक्ट्रिक फर्नेसमध्ये वितळल्यानंतर थंड होऊन पांढऱ्या घन पदार्थाचे स्वरूप धारण करते, ज्याची पेट्रोग्राफिक रचना झिरकोनियम कोरंडम, तिरकस दगडी युटेक्टॉइड आणि काचेच्या टप्प्यांच्या रचनेने बनलेली असते.
| रासायनिक रचना | एझेडएस-३३ | एझेडएस-३६ | एझेडएस-४१ | |
| ZrO2 | ≥३३ | ≥३५ | ≥४० | |
| SiO2 | ≤१६.० | ≤१४ | ≤१३.० | |
| Al2O3 | थोडे | थोडे | थोडे | |
| Na2O | ≤१.५ | ≤१.६ | ≤१.३ | |
| Fe2O3+TiO2 | ≤०.३ | ≤०.३ | ≤०.३ | |
| भौतिक गुणधर्म | ||||
| स्थूल घनता (ग्रॅम/सेमी³): | ३.५-३.६ | ३.७५ | ३.९ | |
| थंड चिरडणारा एमपीए | ३५० | ३५० | ३५० | |
| औष्णिक प्रसरण गुणांक (1000°C) | ०.८ | ०.८ | ०.८ | |
| काच अवस्थेचे उत्सर्जन तापमान | १४०० | १४०० | १४०० | |
| वितळलेल्या काचेचा गंज प्रतिकार (मिमी/२४ तास) | १.६ | १.५ | १.३ | |
| घनता | पीटी क्यूएक्स | ३.४ | ३.४५ | ३.५५ |
ग्लास फर्नेससाठी एझेडएस विटांची उत्पादन प्रक्रिया
AZS विटांसाठी झिरकॉन वाळू आणि औद्योगिक ॲल्युमिना पावडर यांचे १:१ प्रमाण वापरले जाते. १९००~२०००℃ या उच्च तापमानात वितळवून आणि साच्यात ओतून हे मिश्रण उत्तम प्रकारे एकजीव झाल्यावर, त्यात NaZO आणि B20 हे वितळवणारे घटक अल्प प्रमाणात मिसळले जातात. परिणामी, तयार होणाऱ्या AZS ब्लॉकमध्ये ३३% ZrO2 चे प्रमाण असते. याच आधारावर, ३६%~४१% ZrO2 प्रमाण असलेल्या वितळवून ओतलेल्या विटा (फ्यूज्ड कास्ट ब्रिक) बनवण्यासाठी कच्चा माल म्हणून काही प्रमाणात डीसिलिसिकेशन केलेल्या झिरकॉन वाळूचा वापर केला जातो.
भट्टीसाठी एझेडएस विटांचा वापर
भट्टीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या AZS विटांचा उपयोग प्रामुख्याने काच औद्योगिक टाकी भट्टी, काच विद्युत भट्टी, लोह आणि पोलाद उद्योगातील स्लाईड, तसेच सोडा उद्योगातील सिलिकेट भट्ट्यांमध्ये उच्च तापमानाच्या धुलाईला प्रतिकार करण्यासाठी उच्च तापमान रोधक सामग्री म्हणून केला जातो. AZS फायर ब्रिकचा उपयोग धातू वितळवण्याच्या भट्ट्या आणि कंटेनरमध्ये स्लगच्या झिजेला प्रतिकार करण्यासाठी देखील केला जाऊ शकतो.
